Syfers in braille: hoe om 0 tot 9 te skryf
Braille het nie eie selle vir syfers nie. Getalle word met die selle van die letters a tot j geskryf, met die syferteken voor, punte 3, 4, 5 en 6 (⠼). Die teken sê vir die leser dat die volgende selle syfers is, nie letters nie: ⠼⠁⠊⠊⠙ beteken 1994. Dit is die reël van die Unified Braille Code, wat in Suid-Afrika vir alle tale gebruik word.
Kortliks
- Die syfers 1 tot 9 is die selle van die letters a tot i, en nul is die letter j.
- Die syferteken word een keer voor die getal geskryf en geld vir al sy syfers.
- Die desimale komma en die punt bly binne die getal.
- As ʼn kleinletter a tot j direk op ʼn syfer volg, kry dit punte 5 en 6 voor sodat dit nie as ʼn syfer gelees word nie.
Die syfers 0 tot 9
| Syfer | Letter | Braille |
|---|---|---|
| 1 | a | ⠼⠁ |
| 2 | b | ⠼⠃ |
| 3 | c | ⠼⠉ |
| 4 | d | ⠼⠙ |
| 5 | e | ⠼⠑ |
| 6 | f | ⠼⠋ |
| 7 | g | ⠼⠛ |
| 8 | h | ⠼⠓ |
| 9 | i | ⠼⠊ |
| 0 | j | ⠼⠚ |
Die tien syfers gebruik net die vier boonste punte van die sel: 1, 2, 4 en 5. Punte 3 en 6 kom nooit voor nie.
Die syferteken net een keer
Die syferteken kom voor die eerste syfer en geld tot die einde van die getal. ʼn Getal van vier syfers het vyf selle, nie agt nie:
| Getal | Braille |
|---|---|
| 7 | ⠼⠛ |
| 25 | ⠼⠃⠑ |
| 1994 | ⠼⠁⠊⠊⠙ |
| 2026 | ⠼⠃⠚⠃⠋ |
ʼn Spasie beëindig die getal. Die volgende getal kry weer die syferteken: “3 boeke” word ⠼⠉⠀⠃⠕⠑⠅⠑.
Rand, desimale en duisende
Die desimale komma (punt 2) en die punt (punte 2, 5 en 6) bly binne die getal, sonder ʼn nuwe syferteken: R10,50 word ⠠⠗⠼⠁⠚⠂⠑⠚.
In gedrukte Afrikaans word duisende dikwels met ʼn spasie geskei: 1 000. In braille is so ʼn spasie die numeriese spasie, punt 5, binne die getal: ⠼⠁⠐⠚⠚⠚. ʼn Program kan nie altyd weet of ʼn spasie duisende skei of twee getalle nie; die braille-vertaler gebruik die numeriese spasie as die getal met ʼn harde (nie-brekende) spasie geskryf is.
Tyd, datums en telefoonnommers
Braille volg die leestekens van die druk. Die dubbelpunt, die skuinsstreep en die koppelteken beëindig die getal, sodat elke deel sy eie syferteken kry:
| Teks | Braille |
|---|---|
| 10:30 | ⠼⠁⠚⠒⠼⠉⠚ |
| 8/10/2026 | ⠼⠓⠸⠌⠼⠁⠚⠸⠌⠼⠃⠚⠃⠋ |
| 021-123-4567 | ⠼⠚⠃⠁⠤⠼⠁⠃⠉⠤⠼⠙⠑⠋⠛ |
Letters ná ʼn getal
Omdat die letters a tot j ook syfers is, kry ʼn kleinletter a tot j direk ná ʼn getal die graad 1-aanwyser, punte 5 en 6 (⠰): “3b” word ⠼⠉⠰⠃, nie 32 nie. Die letters k tot z het dit nie nodig nie (“10km” word ⠼⠁⠚⠅⠍), en hoofletters ook nie, omdat die hoofletterteken hulle reeds skei: “4D” word ⠼⠙⠠⠙.
Wiskundige tekens
Elke bewerkingsteken kry punt 5 voor:
| Teken | Naam | Braille |
|---|---|---|
| + | plus | ⠐⠖ |
| − | minus | ⠐⠤ |
| × | maal | ⠐⠦ |
| ÷ | gedeel deur | ⠐⠌ |
| = | is gelyk aan | ⠐⠶ |
“3 + 4 = 7” word dus ⠼⠉⠀⠐⠖⠀⠼⠙⠀⠐⠶⠀⠼⠛. Persent is punte 4 en 6 gevolg deur punte 3, 5 en 6: 50% word ⠼⠑⠚⠨⠴.
Algemene vrae
Hoekom het syfers nie eie selle nie?
Die sel met ses punte het net 64 kombinasies, die leë sel ingesluit, en letters en leestekens gebruik die meeste daarvan. Louis Braille het dit opgelos met ʼn modusteken: ʼn sel wat nie gelees word nie, maar verander hoe die volgende selle gelees word.
Hoe word nul geskryf?
Met die sel van die letter j, punte 2, 4 en 5, ná die syferteken: ⠼⠚.
Waar kan ek oefen?
Die braille-vertaler wys elke getal met die punte van elke sel, en die tabel van die syfers is in die Afrikaanse braille-alfabet.