Mga numero sa braille: paano isulat ang 0 hanggang 9
Walang sariling cell ang mga digit sa braille. Isinusulat ang mga numero gamit ang mga cell ng titik a hanggang j, at nauunahan ang mga ito ng tanda ng numero, mga tuldok 3, 4, 5 at 6 (⠼). Sinasabi ng tandang ito sa mambabasa na mga digit ang kasunod na mga cell, hindi titik: ang ⠼⠁⠓⠊⠓ ay 1898. Ganito rin sa Filipino Braille Code 2014 ng Kagawaran ng Edukasyon.
Sa madaling salita
- Ang mga digit na 1 hanggang 9 ay ang mga cell ng titik a hanggang i, at ang sero ay ang titik j.
- Isang beses lang isinusulat ang tanda ng numero bago ang numero, at sakop nito ang lahat ng digit.
- Nananatili sa loob ng numero ang tuldok at kuwit.
- Kapag sumunod sa numero ang maliit na titik a hanggang j, nauunahan ito ng mga tuldok 5 at 6 para hindi mabasang digit.
Ang mga digit 0 hanggang 9
| Digit | Titik | Braille |
|---|---|---|
| 1 | a | ⠼⠁ |
| 2 | b | ⠼⠃ |
| 3 | c | ⠼⠉ |
| 4 | d | ⠼⠙ |
| 5 | e | ⠼⠑ |
| 6 | f | ⠼⠋ |
| 7 | g | ⠼⠛ |
| 8 | h | ⠼⠓ |
| 9 | i | ⠼⠊ |
| 0 | j | ⠼⠚ |
Apat na tuldok lang sa itaas ng cell ang ginagamit ng sampung digit: 1, 2, 4 at 5. Hindi kailanman ginagamit ang mga tuldok 3 at 6.
Isang beses lang ang tanda ng numero
Isinusulat ang tanda ng numero bago ang unang digit at sakop nito ang buong numero. Limang cell ang numerong may apat na digit, hindi walo:
| Numero | Braille |
|---|---|
| 7 | ⠼⠛ |
| 12 | ⠼⠁⠃ |
| 1898 | ⠼⠁⠓⠊⠓ |
| 2026 | ⠼⠃⠚⠃⠋ |
Tinatapos ng espasyo ang numero. Kailangan ng bagong tanda ng numero ang susunod: ang “3 aklat” ay ⠼⠉⠀⠁⠅⠇⠁⠞.
Piso, decimal at libo
Ang tuldok (mga tuldok 2, 5 at 6) at ang kuwit (tuldok 2) ay nananatili sa loob ng numero, nang walang bagong tanda ng numero. May sariling tanda ang piso sa Filipino Braille Code: tuldok 4 at ang titik p.
| Teksto | Braille |
|---|---|
| 8.75 | ⠼⠓⠲⠛⠑ |
| 1,500 | ⠼⠁⠂⠑⠚⠚ |
| ₱1,500.00 | ⠈⠏⠼⠁⠂⠑⠚⠚⠲⠚⠚ |
Oras, petsa at telepono
Sinusunod ng braille ang bantas ng nakalimbag na teksto. Tinatapos ng tutuldok, pahilis at gitling ang numero, kaya may sariling tanda ng numero ang bawat bahagi:
| Teksto | Braille |
|---|---|
| 10:30 a.m. | ⠼⠁⠚⠒⠼⠉⠚⠀⠁⠲⠍⠲ |
| 7/11/59 | ⠼⠛⠸⠌⠼⠁⠁⠸⠌⠼⠑⠊ |
| Hunyo 12, 1898 | ⠠⠓⠥⠝⠽⠕⠀⠼⠁⠃⠂⠀⠼⠁⠓⠊⠓ |
| (632) 631-9993 | ⠐⠣⠼⠋⠉⠃⠐⠜⠀⠼⠋⠉⠁⠤⠼⠊⠊⠊⠉ |
Titik pagkatapos ng numero
Dahil digit din ang mga titik a hanggang j, nauunahan ng tanda ng grade 1, mga tuldok 5 at 6 (⠰), ang maliit na titik a hanggang j na kasunod ng numero: ang “3b” ay ⠼⠉⠰⠃, hindi 32. Hindi ito kailangan ng mga titik k hanggang z (ang “2nd” ay ⠼⠃⠝⠙), ni ng malalaking titik, dahil ang tanda ng malaking titik na ang naghihiwalay: ang “3B” ay ⠼⠉⠠⠃.
Mga tanda ng matematika
Nauunahan ng tuldok 5 ang bawat tanda ng operasyon:
| Tanda | Pangalan | Braille |
|---|---|---|
| + | dagdag | ⠐⠖ |
| − | bawas | ⠐⠤ |
| × | beses | ⠐⠦ |
| ÷ | hati | ⠐⠌ |
| = | katumbas | ⠐⠶ |
Kaya ang “3 + 4 = 7” ay ⠼⠉⠀⠐⠖⠀⠼⠙⠀⠐⠶⠀⠼⠛. Ang porsiyento ay mga tuldok 4 at 6 at saka mga tuldok 3, 5 at 6: ang 50% ay ⠼⠑⠚⠨⠴.
Mga madalas itanong
Bakit walang sariling cell ang mga digit?
May 64 na kombinasyon lang ang cell na may anim na tuldok, kasama ang walang laman, at karamihan ay ginagamit ng mga titik at bantas. Nilutas ito ni Louis Braille gamit ang isang tanda ng pagpapalit ng mode: isang cell na hindi binabasa, kundi nagbabago kung paano babasahin ang kasunod.
Paano isinusulat ang sero?
Gamit ang cell ng titik j, mga tuldok 2, 4 at 5, pagkatapos ng tanda ng numero: ⠼⠚.
Saan ako puwedeng magsanay?
Ipinapakita ng tagasalin ng braille ang bawat numero kasama ang mga tuldok ng bawat cell, at nasa Filipino Braille Code ang talahanayan ng mga digit.