Braillestandaard 2019 · Gratis tabel
Braillealfabet: letters, accenten, cijfers en leestekens
Braille schrijft elke letter met verhoogde punten in een cel van zes, in twee kolommen van drie. De punten zijn genummerd: 1, 2 en 3 van boven naar beneden in de linkerkolom, 4, 5 en 6 in de rechterkolom. Het Nederlandse braillealfabet gebruikt de 26 letters die bijna alle talen met het Latijnse alfabet gemeen hebben, en voegt cellen toe voor letters met trema en accent.
Deze pagina volgt de Braillestandaard voor algemeen gebruik in het Nederlandse taalgebied (Braille Autoriteit, versie 2019), die geldt in Nederland en Vlaanderen. Elke cel is Unicode-braille en kun je kopiëren. Wil je je eigen tekst omzetten, gebruik dan de braillevertaler.
De 26 letters
| Letter | Braille | Punten |
|---|---|---|
| a | ⠁ | 1 |
| b | ⠃ | 1-2 |
| c | ⠉ | 1-4 |
| d | ⠙ | 1-4-5 |
| e | ⠑ | 1-5 |
| f | ⠋ | 1-2-4 |
| g | ⠛ | 1-2-4-5 |
| h | ⠓ | 1-2-5 |
| i | ⠊ | 2-4 |
| j | ⠚ | 2-4-5 |
| k | ⠅ | 1-3 |
| l | ⠇ | 1-2-3 |
| m | ⠍ | 1-3-4 |
| n | ⠝ | 1-3-4-5 |
| o | ⠕ | 1-3-5 |
| p | ⠏ | 1-2-3-4 |
| q | ⠟ | 1-2-3-4-5 |
| r | ⠗ | 1-2-3-5 |
| s | ⠎ | 2-3-4 |
| t | ⠞ | 2-3-4-5 |
| u | ⠥ | 1-3-6 |
| v | ⠧ | 1-2-3-6 |
| w | ⠺ | 2-4-5-6 |
| x | ⠭ | 1-3-4-6 |
| y | ⠽ | 1-3-4-5-6 |
| z | ⠵ | 1-3-5-6 |
Het geheim: reeksen van tien
Het braillealfabet is opgebouwd in reeksen. De eerste reeks, a tot en met j, gebruikt alleen de vier bovenste punten: 1, 2, 4 en 5. De tweede reeks, k tot en met t, is de eerste met punt 3 erbij. De derde reeks voegt de punten 3 en 6 toe. Wie de eerste tien letters kent, kent dus het grootste deel van het alfabet.
| a–j | ⠁ a |
⠃ b |
⠉ c |
⠙ d |
⠑ e |
⠋ f |
⠛ g |
⠓ h |
⠊ i |
⠚ j |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| k–t: + punt 3 | ⠅ k |
⠇ l |
⠍ m |
⠝ n |
⠕ o |
⠏ p |
⠟ q |
⠗ r |
⠎ s |
⠞ t |
| u–z: + punten 3, 6 | ⠥ u |
⠧ v |
⠭ x |
⠽ y |
⠵ z |
De w valt buiten de reeksen: Louis Braille bedacht het systeem voor het Frans, waarin de w nauwelijks voorkwam, en de letter kreeg later een eigen plaats (⠺, punten 2, 4, 5 en 6). Hoe je het alfabet stap voor stap leert, lees je in braille leren.
Trema en accenten
In braille is een letter met trema of accent geen letter plus een teken, maar een eigen cel. Het Nederlands gebruikt het trema in woorden als ideeën en coördinatie, de accenten in leenwoorden als café en scène, en het accent aigu om een woord te benadrukken: “Ik zeg het maar één keer”.
| Letter | Braille | Punten | Naam | Voorbeeld |
|---|---|---|---|---|
| ë | ⠫ | 1-2-4-6 | e met trema | ideeën |
| ï | ⠻ | 1-2-4-5-6 | i met trema | ruïne |
| ö | ⠪ | 2-4-6 | o met trema | coördinatie |
| ü | ⠳ | 1-2-5-6 | u met trema | reünie |
| ä | ⠜ | 3-4-5 | a met trema | |
| é | ⠿ | 1-2-3-4-5-6 | e met accent aigu | café |
| è | ⠮ | 2-3-4-6 | e met accent grave | scène |
| ê | ⠣ | 1-2-6 | e met accent circumflex | enquête |
| á | ⠷ | 1-2-3-5-6 | a met accent aigu (ook à) | máár |
| í | ⠌ | 3-4 | i met accent aigu | ík |
| ó | ⠬ | 3-4-6 | o met accent aigu | vóór |
| ú | ⠾ | 2-3-4-5-6 | u met accent aigu (ook ù) | nú |
| â | ⠡ | 1-6 | a met accent circumflex | |
| î | ⠩ | 1-4-6 | i met accent circumflex | |
| ô | ⠹ | 1-4-5-6 | o met accent circumflex | |
| û | ⠱ | 1-5-6 | u met accent circumflex | |
| ç | ⠯ | 1-2-3-4-6 | c cedille | garçon |
De ij is in braille gewoon een i en een j: “ijs” is ⠊⠚⠎. Letters uit andere alfabetten, zoals de Spaanse ñ, krijgen het alfabetwisselingsteken (punten 5 en 6) en de cel uit die taal.
Hoofdletters
Braille heeft geen aparte hoofdletters: een cel ervoor verandert de betekenis van wat volgt.
- Het hoofdletterteken (punten 4 en 6) staat direct voor één hoofdletter: “Utrecht” is ⠨⠥⠞⠗⠑⠉⠓⠞.
- Het permanent hoofdletterteken (punten 4 en 5) staat voor twee of meer hoofdletters na elkaar: “EU” is ⠘⠑⠥, “AMSTERDAM” is ⠘⠁⠍⠎⠞⠑⠗⠙⠁⠍. Een spatie, een cijfer of een koppelteken beëindigt het.
- Volgen er in hetzelfde woord kleine letters, dan komt er het herstelteken (punt 6) voor: “SMS’je” is ⠘⠎⠍⠎⠄⠠⠚⠑.
- Staan er meer dan drie woorden na elkaar in hoofdletters, dan komt het permanent hoofdletterteken twee keer voor het eerste woord en één keer voor het laatste.
Cijfers
Cijfers gebruiken het cijferteken (punten 3, 4, 5 en 6), gevolgd door de letters a tot en met j. Het cijferteken komt alleen voor het eerste cijfer en blijft gelden over een komma of een punt heen: 1.250 is ⠼⠁⠲⠃⠑⠚ en 2,5 is ⠼⠃⠂⠑.
| Cijfer | Braille | Punten |
|---|---|---|
| 1 | ⠼⠁ | 3-4-5-6 1 |
| 2 | ⠼⠃ | 3-4-5-6 1-2 |
| 3 | ⠼⠉ | 3-4-5-6 1-4 |
| 4 | ⠼⠙ | 3-4-5-6 1-4-5 |
| 5 | ⠼⠑ | 3-4-5-6 1-5 |
| 6 | ⠼⠋ | 3-4-5-6 1-2-4 |
| 7 | ⠼⠛ | 3-4-5-6 1-2-4-5 |
| 8 | ⠼⠓ | 3-4-5-6 1-2-5 |
| 9 | ⠼⠊ | 3-4-5-6 2-4 |
| 0 | ⠼⠚ | 3-4-5-6 2-4-5 |
- Volgt er direct na een getal een letter van a tot en met j, dan komt het herstelteken ervoor: “15de” is ⠼⠁⠑⠠⠙⠑. Bij andere letters is dat niet nodig: “8ste” is ⠼⠓⠎⠞⠑.
- Twee getallen met een streepje krijgen allebei het cijferteken: 1940-1945 is ⠼⠁⠊⠙⠚⠤⠼⠁⠊⠙⠑.
- Rekentekens krijgen een spatie ervoor en erna: 1 + 2 = 3 is ⠼⠁ ⠖ ⠼⠃ ⠶ ⠼⠉.
Leestekens
De punt is punten 2, 5 en 6, en het vraagteken punten 2 en 6. Het dubbele aanhalingsteken heeft dezelfde cel bij openen en sluiten; ronde haakjes hebben twee verschillende cellen.
| Teken | Naam | Braille | Punten |
|---|---|---|---|
| , | komma | ⠂ | 2 |
| ; | puntkomma | ⠆ | 2-3 |
| : | dubbele punt | ⠒ | 2-5 |
| . | punt | ⠲ | 2-5-6 |
| ? | vraagteken | ⠢ | 2-6 |
| ! | uitroepteken | ⠖ | 2-3-5 |
| “ ” | dubbel aanhalingsteken (openen en sluiten) | ⠶ | 2-3-5-6 |
| ' | apostrof, enkel aanhalingsteken | ⠄ | 3 |
| ( | rond haakje openen | ⠦ | 2-3-6 |
| ) | rond haakje sluiten | ⠴ | 3-5-6 |
| [ | vierkant haakje openen | ⠷ | 1-2-3-5-6 |
| ] | vierkant haakje sluiten | ⠾ | 2-3-4-5-6 |
| - | liggend streepje | ⠤ | 3-6 |
| / | slash | ⠌ | 3-4 |
| * | sterretje | ⠔ | 3-5 |
| & | ampersand | ⠯ | 1-2-3-4-6 |
| @ | apenstaartje | ⠜ | 3-4-5 |
Veelgestelde vragen
Hoeveel letters heeft het braillealfabet?
De 26 letters van het Latijnse alfabet, elk in een eigen cel. Daarnaast zijn er cellen voor letters met trema en accent, zoals ë, ï, é en è. Hoofdletters hebben geen eigen cellen: ze krijgen het hoofdletterteken (punten 4 en 6) ervoor.
Wat is het alfabet voor blinden?
Het alfabet dat blinden en slechtzienden met hun vingers lezen is het braillealfabet, of brailleschrift: letters van verhoogde punten in een cel van zes, bedacht door de Fransman Louis Braille. In Nederland en Vlaanderen legt de Braille Autoriteit vast hoe het wordt geschreven.
Hoe schrijf je cijfers in braille?
Met het cijferteken (punten 3, 4, 5 en 6), gevolgd door de letters a tot en met j, die dan 1 tot en met 0 betekenen. Het cijferteken komt alleen voor het eerste cijfer: 2026 is ⠼⠃⠚⠃⠋. De decimale komma is punt 2: 1,5 is ⠼⠁⠂⠑.
Is braille in elke taal hetzelfde?
De 26 basisletters zijn in de meeste talen met het Latijnse alfabet gelijk, maar de tekens met accent verschillen: de cel ⠫ is ë in het Nederlands en in het Frans, maar niet in elke taal. Zie ook het Engelse, het Duitse en het Franse braillealfabet.
Wat betekent het teken met punt 6?
Punt 6 alleen is het herstelteken. Het zegt dat wat volgt weer in zijn eerste betekenis gelezen moet worden: na een getal komt het voor een letter van a tot en met j (1a is ⠼⠁⠠⠁), en het beëindigt een woord in hoofdletters (SMS’je is ⠘⠎⠍⠎⠄⠠⠚⠑).
Van de tabel naar het lezen
De tabel is om op te zoeken. Braille met je vingers lezen leer je door te oefenen
Download Braillito in je appwinkel. De prijs voor jouw land zie je op de winkelpagina, voordat je iets bevestigt.
38 talen · werkt met VoiceOver en TalkBack · 1e plaats landelijk in toegankelijkheid in Peru