Στα ελληνικά · Δωρεάν πίνακας

Γραφή Braille: το ελληνικό αλφάβητο, οι αριθμοί και τα σημεία στίξης

Η γραφή Braille, ή γραφή Μπράιγ, γράφει κάθε γράμμα με ανάγλυφες κουκίδες σε ένα κελί έξι θέσεων, σε δύο στήλες των τριών. Οι κουκίδες αριθμούνται 1, 2 και 3 από πάνω προς τα κάτω στην αριστερή στήλη και 4, 5 και 6 στη δεξιά. Στην ελληνική Braille καθένα από τα 24 γράμματα έχει το δικό του κελί, και τα δίψηφα φωνήεντα αι, ει, οι, υι, ου, αυ, ευ και ηυ γράφονται με ένα μόνο κελί.

Ο πίνακας ακολουθεί τον ελληνικό λογοτεχνικό κώδικα, όπως τον περιγράφει ο οδηγός εκπαιδευτικού του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (2020). Κάθε κελί είναι Braille Unicode και μπορείς να το αντιγράψεις. Για να μετατρέψεις το δικό σου κείμενο, χρησιμοποίησε τον μετατροπέα Braille.

Το ελληνικό αλφάβητο σε Braille

Το ελληνικό αλφάβητο Braille: γράμμα, κελί και αριθμοί κουκίδων.
Γράμμα Braille Κουκίδες
α ⠁ 1
β ⠃ 1-2
γ ⠛ 1-2-4-5
δ ⠙ 1-4-5
ε ⠑ 1-5
ζ ⠵ 1-3-5-6
η ⠜ 3-4-5
θ ⠹ 1-4-5-6
ι ⠊ 2-4
κ ⠅ 1-3
λ ⠇ 1-2-3
μ ⠍ 1-3-4
ν ⠝ 1-3-4-5
ξ ⠭ 1-3-4-6
ο ⠕ 1-3-5
π ⠏ 1-2-3-4
ρ ⠗ 1-2-3-5
σ ⠎ 2-3-4
τ ⠞ 2-3-4-5
υ ⠽ 1-3-4-5-6
φ ⠋ 1-2-4
χ ⠓ 1-2-5
ψ ⠯ 1-2-3-4-6
ω ⠚ 2-4-5

Το τελικό ς γράφεται με το ίδιο κελί με το σ: «σος» είναι ⠎⠕⠎.

Από πού προέρχονται αυτά τα κελιά

Η Braille σχεδιάστηκε για τα γαλλικά, με λατινικά γράμματα. Η ελληνική Braille κράτησε αυτά τα κελιά: τα περισσότερα ελληνικά γράμματα έχουν το κελί του λατινικού γράμματος με το οποίο μεταγράφονται. Έτσι, το α είναι το κελί του a (⠁), το δ του d (⠙), το φ του f (⠋) και το χ του h (⠓).

Έτσι λειτουργούν 20 γράμματα: α — a, β — b, γ — g, δ — d, ε — e, ζ — z, ι — i, κ — k, λ — l, μ — m, ν — n, ξ — x, ο — o, π — p, ρ — r, σ — s, τ — t, υ — y, φ — f, χ — h. Τα υπόλοιπα 4, η, θ, ψ, ω, έχουν δικά τους κελιά: η ⠜, θ ⠹, ψ ⠯, ω ⠚.

Τα δίψηφα φωνήεντα: αι, ει, οι, υι, ου, αυ, ευ, ηυ

Τα δίψηφα φωνήεντα και οι συνδυασμοί αυ, ευ και ηυ γράφονται με ένα κελί. Όταν τα δύο φωνήεντα προφέρονται χωριστά, γράφονται χωριστά: «τσάι» είναι ⠞⠎⠐⠁⠊ και «χαϊδεύω» ⠓⠁⠊⠙⠐⠱⠚. Γι’ αυτό η Braille δεν έχει διαλυτικά.

Δίψηφα φωνήεντα σε Braille: δίψηφο, κελί, κουκίδες και παράδειγμα.
Δίψηφο Braille Κουκίδες Παράδειγμα
αι ⠣ 1-2-6 παιδί: ⠏⠣⠙⠐⠊
ει ⠩ 1-4-6 είναι: ⠐⠩⠝⠣
οι ⠪ 2-4-6 μοίρα: ⠍⠐⠪⠗⠁
υι ⠻ 1-2-4-5-6 υιός: ⠻⠐⠕⠎
ου ⠥ 1-3-6 κουλούρι: ⠅⠥⠇⠐⠥⠗⠊
αυ ⠡ 1-6 αύριο: ⠐⠡⠗⠊⠕
ευ ⠱ 1-5-6 ευχαριστώ: ⠱⠓⠁⠗⠊⠎⠞⠐⠚
ηυ ⠳ 1-2-5-6 ηύρα: ⠐⠳⠗⠁

Ο τόνος

Ο τόνος είναι η κουκίδα 5 (⠐) ακριβώς πριν από το φωνήεν που τονίζεται: «γάλα» είναι ⠛⠐⠁⠇⠁. Αν τονίζεται δίψηφο, ο τόνος μπαίνει πριν από το κελί του δίψηφου: «είναι» είναι ⠐⠩⠝⠣ και «παίζω» ⠏⠐⠣⠵⠚.

Σε πολλά βιβλία Braille ο τόνος παραλείπεται για οικονομία χώρου, επειδή πιάνει ένα ολόκληρο κελί. Ο οδηγός του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής προτείνει να γράφεται όπως στην έντυπη γραφή, γιατί χωρίς αυτόν δεν ξεχωρίζουν λέξεις όπως «νόμος» και «νομός».

Κεφαλαία και λατινικά γράμματα

Το κεφαλαίο γράμμα σημειώνεται με τον κεφαλαιοδείκτη, τις κουκίδες 4 και 6 (⠨), ακριβώς πριν από το γράμμα: «Νέα Σμύρνη» είναι ⠨⠝⠐⠑⠁ ⠨⠎⠍⠐⠽⠗⠝⠜. Όταν όλη η λέξη είναι κεφαλαία, μπαίνουν δύο κεφαλαιοδείκτες πριν από κάθε λέξη: «ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ» είναι ⠨⠨⠝⠑⠁ ⠨⠨⠎⠍⠽⠗⠝⠜. Αν τονίζεται κεφαλαίο, ο τόνος μπαίνει ανάμεσα στον κεφαλαιοδείκτη και στο γράμμα: «Άννα» είναι ⠨⠐⠁⠝⠝⠁.

Πριν από μια λατινική λέξη μπαίνει ο αγγλικός γραμματοδείκτης, οι κουκίδες 5 και 6 (⠰), και το λατινικό κεφαλαίο σημειώνεται με την κουκίδα 6 (⠠): «Louis Braille» είναι ⠰⠠⠇⠕⠥⠊⠎ ⠰⠠⠃⠗⠁⠊⠇⠇⠑.

Οι αριθμοί

Οι αριθμοί γράφονται με τα κελιά των δέκα πρώτων λατινικών γραμμάτων, από το a ως το j, και με τον αριθμοδείκτη (⠼, κουκίδες 3, 4, 5, 6) μία φορά, πριν από το πρώτο ψηφίο.

Οι αριθμοί σε Braille: αριθμοδείκτης και κελί του ψηφίου.
Ψηφίο Braille Κουκίδες
1 ⠼⠁ 3-4-5-6 1
2 ⠼⠃ 3-4-5-6 1-2
3 ⠼⠉ 3-4-5-6 1-4
4 ⠼⠙ 3-4-5-6 1-4-5
5 ⠼⠑ 3-4-5-6 1-5
6 ⠼⠋ 3-4-5-6 1-2-4
7 ⠼⠛ 3-4-5-6 1-2-4-5
8 ⠼⠓ 3-4-5-6 1-2-5
9 ⠼⠊ 3-4-5-6 2-4
0 ⠼⠚ 3-4-5-6 2-4-5
  • Το κόμμα, η τελεία και το ενωτικό δεν διακόπτουν τον αριθμό: 1.850,5 είναι ⠼⠁⠲⠓⠑⠚⠂⠑ και 1850-57 είναι ⠼⠁⠓⠑⠚⠤⠑⠛.
  • Κάθε άλλο σημείο στίξης τον διακόπτει, και ο επόμενος αριθμός ξαναπαίρνει αριθμοδείκτη: η ώρα 18:35 είναι ⠼⠁⠓⠒⠼⠉⠑.
  • Μια ημερομηνία γράφεται με ενωτικά και έναν αριθμοδείκτη: 30/08/2011 είναι ⠼⠉⠚⠤⠚⠓⠤⠃⠚⠁⠁.
  • Τα γράμματα που ακολουθούν αμέσως έναν αριθμό παίρνουν τον ελληνικό γραμματοδείκτη (⠸, κουκίδες 4, 5, 6), για να μη διαβαστούν ως ψηφία: 5εκ είναι ⠼⠑⠸⠑⠅.

Τα σημεία στίξης

Τα σημεία στίξης σε ελληνική Braille.
Σημείο Όνομα Braille Κουκίδες Σημείωση
, κόμμα ⠂ 2
· άνω τελεία ⠆ 2-3
: άνω και κάτω τελεία ⠒ 2-5
. τελεία ⠲ 2-5-6
! θαυμαστικό ⠖ 2-3-5
; ερωτηματικό ⠢ 2-6 το ελληνικό ερωτηματικό
« άνοιγμα εισαγωγικών ⠦ 2-3-6
» κλείσιμο εισαγωγικών ⠴ 3-5-6
( άνοιγμα παρένθεσης ⠶ 2-3-5-6 το ίδιο κελί ανοίγει και κλείνει
) κλείσιμο παρένθεσης ⠶ 2-3-5-6
' απόστροφος ⠄ 3
- ενωτικό ⠤ 3-6 χωρίς κενό πριν και μετά
— παύλα ⠤⠤ 3-6 3-6 δύο κελιά, χωρίς κενό πριν και μετά
… αποσιωπητικά ⠄⠄⠄ 3 3 3
* αστερίσκος ⠔⠔ 3-5 3-5 δύο κελιά
/ πλάγια γραμμή ⠸⠌ 4-5-6 3-4 δύο κελιά

Τα σημεία στίξης μπαίνουν κολλητά στη λέξη, όπως στην έντυπη γραφή. Η παύλα γράφεται χωρίς κενό πριν και μετά, ακόμη κι όταν το έντυπο κείμενο έχει: «ναι — όχι» είναι ⠝⠣⠤⠤⠐⠕⠓⠊.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι η γραφή Braille;

Είναι ένα σύστημα ανάγλυφων κουκίδων για τυφλά άτομα και άτομα με χαμηλή όραση: κάθε γράμμα είναι ένας συνδυασμός ανάγλυφων κουκίδων σε ένα κελί έξι θέσεων, που διαβάζεται με την άκρη των δαχτύλων. Το επινόησε ο Γάλλος Λουί Μπράιγ και το δημοσίευσε το 1829. Περισσότερα στο άρθρο τι είναι η γραφή Braille.

Πόσα γράμματα έχει το ελληνικό αλφάβητο Braille;

Και τα 24 γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου, το καθένα με δικό του κελί. Το τελικό ς γράφεται με το ίδιο κελί με το σ (⠎). Επιπλέον, τα δίψηφα αι, ει, οι, υι, ου και οι συνδυασμοί αυ, ευ, ηυ έχουν το καθένα ένα δικό του κελί.

Γιατί το «αι» γράφεται με ένα κελί και το «αϊ» με δύο;

Επειδή το αι του «παιδί» είναι ένας φθόγγος και γράφεται με ένα κελί (⠏⠣⠙⠐⠊), ενώ στο «χαϊδεύω» τα δύο φωνήεντα προφέρονται χωριστά και γράφονται χωριστά (⠓⠁⠊⠙⠐⠱⠚). Γι’ αυτό η Braille δεν χρειάζεται διαλυτικά.

Πώς γράφονται οι αριθμοί σε Braille;

Με τον αριθμοδείκτη (κουκίδες 3, 4, 5, 6) και, μετά, τα κελιά των δέκα πρώτων λατινικών γραμμάτων, από το a ως το j. Ο αριθμοδείκτης μπαίνει μία φορά, πριν από το πρώτο ψηφίο: το 2026 γράφεται ⠼⠃⠚⠃⠋.

Πώς γράφεται ο τόνος;

Με την κουκίδα 5 (⠐) ακριβώς πριν από το φωνήεν που τονίζεται: «γάλα» γράφεται ⠛⠐⠁⠇⠁. Αν τονίζεται δίψηφο, ο τόνος μπαίνει πριν από το κελί του δίψηφου: «είναι» γράφεται ⠐⠩⠝⠣.

Ποιος ορίζει τους κανόνες της Braille στην Ελλάδα;

Ο νόμος 3699/2008 (άρθρο 7) αναγνωρίζει τη γραφή Braille ως επίσημη γραφή των τυφλών μαθητών. Τους κανόνες του ελληνικού λογοτεχνικού κώδικα τους περιγράφει ο «Οδηγός εκπαιδευτικού για την εκπαίδευση στο ανάγλυφο σύστημα γραφής Braille» του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (2020). Για τα μαθηματικά και τις επιστήμες, το υπουργείο Παιδείας ενέκρινε το 2004 τον κώδικα Nemeth.

Από τον πίνακα στην ανάγνωση

Ο πίνακας είναι για να ελέγχεις. Να διαβάζεις με τα δάχτυλα το μαθαίνεις με εξάσκηση

Κατέβασε το Braillito από το κατάστημα εφαρμογών σου. Την τιμή για τη χώρα σου τη βλέπεις στη σελίδα του καταστήματος, πριν επιβεβαιώσεις οτιδήποτε.

38 γλώσσες · λειτουργεί με VoiceOver και TalkBack · 1η θέση σε εθνικό επίπεδο για την προσβασιμότητα στο Περού