Á íslensku · Ókeypis tafla
Blindraletur: stafróf, tölur og greinarmerki á íslensku
Blindraletur, einnig kallað punktaletur, skrifar hvern staf með upphleyptum punktum í reit með sex sætum, í tveimur röðum með þremur punktum hvor. Punktarnir eru númeraðir 1, 2 og 3 ofan frá og niður í vinstri röðinni og 4, 5 og 6 í þeirri hægri. Hver stafur íslenska stafrófsins hefur sinn reit, líka á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö.
Taflan fylgir íslenska punktaletursstaðlinum IceBraille 2010, eins og Punktaletursnefnd birti hann í World Braille Usage (2013). Hver reitur er Unicode-blindraletur sem hægt er að afrita. Þýddu þinn eigin texta með blindraletursþýðandanum.
Stafróf blindraleturs
| Stafur | Blindraletur | Punktar |
|---|---|---|
| a | ⠁ | 1 |
| á | ⠡ | 1-6 |
| b | ⠃ | 1-2 |
| d | ⠙ | 1-4-5 |
| ð | ⠱ | 1-5-6 |
| e | ⠑ | 1-5 |
| é | ⠮ | 2-3-4-6 |
| f | ⠋ | 1-2-4 |
| g | ⠛ | 1-2-4-5 |
| h | ⠓ | 1-2-5 |
| i | ⠊ | 2-4 |
| í | ⠣ | 1-2-6 |
| j | ⠚ | 2-4-5 |
| k | ⠅ | 1-3 |
| l | ⠇ | 1-2-3 |
| m | ⠍ | 1-3-4 |
| n | ⠝ | 1-3-4-5 |
| o | ⠕ | 1-3-5 |
| ó | ⠹ | 1-4-5-6 |
| p | ⠏ | 1-2-3-4 |
| r | ⠗ | 1-2-3-5 |
| s | ⠎ | 2-3-4 |
| t | ⠞ | 2-3-4-5 |
| u | ⠥ | 1-3-6 |
| ú | ⠻ | 1-2-4-5-6 |
| v | ⠧ | 1-2-3-6 |
| x | ⠭ | 1-3-4-6 |
| y | ⠽ | 1-3-4-5-6 |
| ý | ⠯ | 1-2-3-4-6 |
| þ | ⠫ | 1-2-4-6 |
| æ | ⠜ | 3-4-5 |
| ö | ⠪ | 2-4-6 |
Stafirnir c, q, w og z, sem eru ekki í íslenska stafrófinu, hafa alþjóðlegu reitina: ⠉, ⠟, ⠺ og ⠵.
Á, é, í, ó, ú, ý, ð, þ, æ og ö
| Stafur | Blindraletur | Punktar | Dæmi |
|---|---|---|---|
| á | ⠡ | 1-6 | ást: ⠡⠎⠞ |
| é | ⠮ | 2-3-4-6 | él: ⠮⠇ |
| í | ⠣ | 1-2-6 | ís: ⠣⠎ |
| ó | ⠹ | 1-4-5-6 | ós: ⠹⠎ |
| ú | ⠻ | 1-2-4-5-6 | úti: ⠻⠞⠊ |
| ý | ⠯ | 1-2-3-4-6 | ýsa: ⠯⠎⠁ |
| ð | ⠱ | 1-5-6 | með: ⠍⠑⠱ |
| þ | ⠫ | 1-2-4-6 | þú: ⠫⠻ |
| æ | ⠜ | 3-4-5 | æfing: ⠜⠋⠊⠝⠛ |
| ö | ⠪ | 2-4-6 | önd: ⠪⠝⠙ |
Hástafir
- Hástafamerki, punktur 6 (⠠), er skrifað á undan stafnum: Ísland er ⠠⠣⠎⠇⠁⠝⠙.
- Orð sem er allt í hástöfum fær merkið tvisvar: NATO er ⠠⠠⠝⠁⠞⠕.
Tölur
Tölustafirnir eru reitir fyrstu tíu stafanna í stafrófinu, a–j, með tölumerki (⠼, punktar 3, 4, 5 og 6) á undan.
| Tölustafur | Blindraletur | Punktar |
|---|---|---|
| 1 | ⠼⠁ | 3-4-5-6 1 |
| 2 | ⠼⠃ | 3-4-5-6 1-2 |
| 3 | ⠼⠉ | 3-4-5-6 1-4 |
| 4 | ⠼⠙ | 3-4-5-6 1-4-5 |
| 5 | ⠼⠑ | 3-4-5-6 1-5 |
| 6 | ⠼⠋ | 3-4-5-6 1-2-4 |
| 7 | ⠼⠛ | 3-4-5-6 1-2-4-5 |
| 8 | ⠼⠓ | 3-4-5-6 1-2-5 |
| 9 | ⠼⠊ | 3-4-5-6 2-4 |
| 0 | ⠼⠚ | 3-4-5-6 2-4-5 |
Tölumerkið er skrifað einu sinni, á undan tölunni: 2026 er ⠼⠃⠚⠃⠋.
Greinarmerki
| Tákn | Heiti | Blindraletur | Punktar | Athugasemd |
|---|---|---|---|---|
| . | punktur | ⠄ | 3 | |
| , | komma | ⠂ | 2 | |
| ; | semíkomma | ⠆ | 2-3 | |
| : | tvípunktur | ⠒ | 2-5 | |
| ? | spurningarmerki | ⠢ | 2-6 | |
| ! | upphrópunarmerki | ⠖ | 2-3-5 | |
| „ “ | gæsalappir | ⠶⠶ | 2-3-5-6 2-3-5-6 | sama tákn í upphafi og enda |
| ’ | úrfellingarmerki | ⠐ | 5 | |
| ( ) | svigar | ⠦⠴ | 2-3-6 3-5-6 | |
| [ ] | hornklofar | ⠷⠾ | 1-2-3-5-6 2-3-4-5-6 | |
| - | bandstrik | ⠤ | 3-6 | |
| — | þankastrik | ⠤⠤ | 3-6 3-6 | tvö bandstrik |
| … | úrfellingarpunktar | ⠠ | 6 | punktur 6 einn og sér |
| / | skástrik | ⠌ | 3-4 | |
| * | stjarna | ⠔ | 3-5 |
Punktur er punktur 3 í íslensku blindraletri, ekki punktar 2, 5 og 6 eins og í mörgum öðrum tungumálum. Úrfellingarpunktarnir eru punktur 6 einn og sér, sama tákn og hástafamerkið.
Algengar spurningar
Hvað er blindraletur?
Blindraletur, einnig kallað punktaletur, er letur úr upphleyptum punktum fyrir blinda og sjónskerta: hver stafur er samsetning punkta í reit með sex sætum og það er lesið með fingurgómunum. Frakkinn Louis Braille fann það upp og gaf út árið 1829. Lestu meira í greininni hvað er blindraletur.
Hvernig eru íslensku stafirnir skrifaðir?
Hver þeirra hefur sinn eigin reit: á er ⠡, ð er ⠱, þ er ⠫ og æ er ⠜. Allir eru í töflunni hér að ofan.
Hvernig eru tölur skrifaðar á blindraletri?
Með tölumerki (punktar 3, 4, 5 og 6) og reitum fyrstu tíu stafanna í stafrófinu, a–j: 2026 er ⠼⠃⠚⠃⠋. Lestu meira í greininni tölur á blindraletri.
Hvernig eru hástafir skrifaðir?
Með hástafamerki, punkti 6: Ísland er ⠠⠣⠎⠇⠁⠝⠙. Orð sem er allt í hástöfum fær merkið tvisvar: NATO er ⠠⠠⠝⠁⠞⠕.
Hver ákveður reglur íslensks punktaleturs?
Punktaletursnefnd, sem Þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og daufblinda einstaklinga tók við um mitt ár 2009, gaf út fyrsta opinbera staðalinn um íslenskt punktaletur, IceBraille 2010. Lög nr. 61/2011 segja að íslenskt punktaletur sé fyrsta ritmál þeirra sem þurfa að reiða sig á það. Lestu meira í greininni íslenskt punktaletur.
Frá töflu til lestrar
Taflan er til að fletta upp. Að lesa með fingrunum lærist með æfingu
Sæktu Braillito í appverslunina þína. Verðið fyrir þitt land sérðu á síðu verslunarinnar áður en þú staðfestir nokkuð.
38 tungumál · virkar með VoiceOver og TalkBack · fyrsta sæti á landsvísu fyrir aðgengi í Perú